Do niedawna ze względu na dość trudną sytuację gospodarczą w Polsce i wysokie bezrobocie powszechną praktyką było narzucanie przez podmioty zatrudniające formy zatrudnienia. Obecnie sytuacja na rynku pracy jest dużo lepsza niż kiedyś, dzięki czemu zatrudniani mają możliwość negocjowania warunków zatrudnienia. Do wyboru najczęściej mają dwie opcje: umowę o pracę i umowę zlecenie. Czym różni się jedna od drugiej? Która jest korzystniejsza i dlaczego? Odpowiadamy!

Umowa o pracę – co to jest?

Umowa o pracę jest formą zatrudnienia pracowniczego opartą na przepisach prawa pracy. Pracownik i pracodawca, podpisując umowę o pracę, składają zgodne oświadczenie woli, które zobowiązuje pracownika do wykonywania określonego rodzaju pracy na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem, w dodatku w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym. Z kolei pracodawcę umowa o pracę zobowiązuje do świadczenia pracownikowi określonego w umowie wynagrodzenia.

Kodeks pracy przewiduje trzy rodzaje umów o pracę: na okres próbny, na czas określony i na czas nieokreślony. Umowa o pracę powinna być sporządzona na piśmie i mieć określoną formę.

Umowa zlecenie – na czym polega?

Umowa zlecenie to jedna z najczęściej zawieranych umów cywilnoprawnych. Jej warunki regulują nie przepisy Kodeksu pracy, lecz Kodeksu cywilnego, w związku z tym osobie zatrudnionej na podstawie takiej umowy przysługują wyłącznie takie prawa, jakie zostały określone w umowie.

Podmiotami stosunku zobowiązaniowego w przypadku umowy zlecenie jest zlecający pracę i zleceniobiorca. Cechą charakterystyczną umowy zlecenie jest towar lub usługa, jaką zleceniobiorca zobowiązuje się wykonać na rzecz zleceniodawcy. Choć zleceniobiorcy nie przysługują takie same prawa jak osobie zatrudnionej na podstawie umowy o pracę, to nadal może oczekiwać od zleceniodawcy zapewnienia właściwej ochrony oraz zagwarantowania bezpiecznych i higienicznych warunków pracy.

Umowa o pracę a umowa zlecenie – porównanie

Zasadnicza różnica między umową o pracę a umową zlecenie jest taka, że umowa o pracę jest uregulowana w Kodeksie pracy, natomiast umowa zlecenie w Kodeksie cywilnym. Pozostałe różnice zebraliśmy w poniższej tabeli.

Warto jeszcze dodać, że w przypadku umowy o pracę obowiązuje sąd pracy, a w przypadku umowy zlecenie nie.

Jakie są różnice między umową zlecenie a umową o pracę?

Pracując na podstawie umowy o pracę, musimy podporządkować się poleceniom przełożonych, ale już będąc zatrudnionym na umowę zlecenie, nie mamy takiego obowiązku. Ponadto nie musimy spełniać żądań zleceniodawcy wykraczających poza warunki umowy.

Dość spore różnice występują też w kwestii ochrony przed zwolnieniem. Kobiety w ciąży, osoby z niepełnosprawnością oraz osoby w okresie przedemerytalnym zatrudnione na podstawie umowy o pracę są chronione przed zwolnieniem. Z kolei wypowiedzenie umowy zlecenia zlecający pracę może wręczyć z dnia na dzień, bez względu na to, czy dana osoba jest w ciąży, czy weszła już w okres przedemerytalny.

Jeśli chodzi o składki ZUS, to umowa o pracę zawsze stanowi podstawę do ubezpieczeń społecznych, natomiast od umowy zlecenie nie zawsze odprowadza się składki ZUS. Nie są one odprowadzane np. wtedy, gdy zleceniobiorca jest uczniem lub studentem, który nie ukończył 26. roku życia.

Co będzie lepsze: umowa o pracę czy umowa zlecenie?

Trudno jednoznacznie odpowiedzieć na to pytanie, ponieważ zarówno umowa o pracę, jak i umowa zlecenie ma zalety i wady. Za najlepszą podstawę zatrudnienia powszechnie uważana jest umowa o pracę, z pewnością jednak nie dla każdego okaże się ona dogodna. Dlatego warto przemyśleć wszystkie „za” i „przeciw” podpisania jednej oraz drugiej umowy i wybrać dla siebie najbardziej odpowiednią.

Na koniec warto jeszcze podkreślić, że zastąpienie umowy o pracę umową cywilno-prawną przy zachowaniu jednakowych warunków pracy jest w świetle prawa niedopuszczalne.